phụ quyền

Chế độ phụ quyền là một hệ thống xã hội cổ xưa.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Quyền lực của người cha, người đàn ông trong gia đình: "phụ quyền" chỉ quyền lực tối cao thuộc về người cha hoặc người đàn ông lớn tuổi nhất trong một gia đình, dòng họ.
   • Chế độ xã hội lấy nam giới làm trung tâm: "phụ quyền" còn dùng để chỉ một hệ thống xã hội, chính trị hoặc gia đình trong đó nam giới nắm giữ quyền lực chính và vai trò lãnh đạo, quyền thừa kế thường theo dòng nam.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Chế độ phụ quyền đã tồn tại lâu đời trong lịch sử nhiều dân tộc. (Chế độ mà quyền lực thuộc về nam giới đã tồn tại lâu đời trong lịch sử nhiều dân tộc.)
  • Trong gia đình phụ quyền truyền thống, người cha có tiếng nói quyết định. (Trong gia đình theo chế độ quyền lực của cha truyền thống, người cha có tiếng nói quyết định.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tư tưởng phụ quyền": hệ tư tưởng đề cao và củng cố quyền lực của nam giới.

  • Tư tưởng phụ quyền ăn sâu vào nhiều tập tục xã hội. (Hệ tư tưởng đề cao quyền nam giới ăn sâu vào nhiều tập tục xã hội.)

• "xã hội phụ quyền": xã hội được xây dựng và vận hành dựa trên nguyên tắc quyền lực thuộc về nam giới.

  • Xã hội phụ quyền thường hạn chế cơ hội của phụ nữ. (Xã hội lấy nam quyền làm trung tâm thường hạn chế cơ hội của phụ nữ.)

Biến thể và từ gần giống

• Phụ hệ (danh từ): chế độ hay hệ thống tính theo dòng họ cha, nơi quyền thừa kế và tông đường thuộc về bên nội.

  • Xã hội đó theo chế độ phụ hệ. (Xã hội đó theo chế độ tính theo dòng cha.)

• Nam quyền (danh từ): quyền lực của nam giới, thường dùng với nghĩa tương tự "phụ quyền" nhưng nhấn mạnh hơn vào giới tính nam.

  • Sự thống trị của nam quyền đang dần thay đổi. (Sự thống trị của quyền lực nam giới đang dần thay đổi.)

• Mẫu quyền (danh từ): quyền lực của người mẹ, người phụ nữ; chế độ xã hội lấy nữ giới làm trung tâm (từ trái nghĩa).

  • Một số xã hội cổ đại theo chế độ mẫu quyền. (Một số xã hội cổ đại theo chế độ quyền lực thuộc về nữ giới.)

Từ đồng nghĩa

• Quyền cha chú: nhấn mạnh đến quyền của người cha, người bậc trên trong gia đình.
• Chế độ gia trưởng: chế độ mà người đàn ông (thường là cha) là chủ gia đình, có quyền quyết định tối cao.

Thành ngữ liên quan

• "Trọng nam khinh nữ": thành ngữ thể hiện một hệ quả tư tưởng phổ biến của chế độ phụ quyền, coi trọng nam giới và xem nhẹ nữ giới.
  • Tư tưởng trọng nam khinh nữ là sản phẩm của xã hội phụ quyền lâu đời. (Tư tưởng coi trọng nam xem nhẹ nữ là sản phẩm của xã hội nam quyền lâu đời.)